Vrijplaats voor het denken

“Het wordt tijd voor geestverwanten om de krachten te bundelen tegen de kaalslag die gaande is in veel instituties en nieuwe wegen in te slaan, zoals filosofen van oudsher hebben gedaan.”   
-  Ad Verbrugge

De Filosofische School Nederland (FSN) is een stichting die op 8 november 2017 is opgericht door Ad Verbrugge, Gabriel van den Brink en Mario Baaijens met als doel de bevordering van wijsheid in cultuur, wetenschap en bestuur. Zij komt voort uit de ambitie om filosofie, wetenschap en samenleving dichter bij elkaar brengen, zodat er een vruchtbare wisselwerking van inzichten en ervaringen tot stand kan komen. De stichting geeft invulling aan haar doelstelling door middel van postacademisch onderwijs aan bestuurders en beleidsmakers, mediamanifestaties, beleidsadvisering, de organisatie van evenementen en de (financiële) ondersteuning van jonge academici die filosofisch promotieonderzoek verrichten op het gebied van cultuur en/of bestuur. Bovendien wil zij studenten en promovendi op het gebied van filosofie in aanraking brengen met de wereld van bestuur, management en beleid, zodat beide partijen van elkaar kunnen leren. Daar is momenteel ook grote behoefte aan.

Het huidige proces van globalisering, virtualisering en informatisering brengt ingrijpende veranderingen teweeg in onze leefwereld en roept tegelijk allerlei vragen op die zich niet door de wetenschap alleen laten beantwoorden. De traditionele ideologieën en levensbeschouwingen mogen dan voor velen hun zeggingskracht hebben verloren, de behoefte aan fundamentele bezinning en een integraal perspectief is groot. Hier ligt een uitgesproken taak voor de filosofie, maar binnen de huidige universitaire context is de ruimte daartoe beperkt. 

Het initiatief tot de Filosofische School Nederland is dan ook mede genomen om een alternatief te bieden voor de manier waarop filosofie de laatste decennia veelal wordt beoefend in de academische wereld. Mede door een onjuist begrip van internationalisering, de eenzijdige nadruk op Engelstalige publicaties en de doorgeslagen specialisatie van onderzoek dreigt de academische filosofie haar (geestelijke) relevantie te verliezen. Dit is ten dele ook het gevolg van de heersende systeemlogica en de huidige financiering van onderzoek en onderwijs. Om die reden wil de stichting FSN een vrijplaats scheppen voor andersoortig filosofisch onderzoek en onderwijs; en steunt zij (financieel) ook verscheidene initiatieven die daartoe genomen worden!  De verschillende inkomsten van de stichting worden voor het grootste gedeelte aangewend om dergelijke initiatieven mede mogelijk te maken en zo de wijsheid in cultuur en bestuur te bevorderen.

De Filosofische School Nederland wil de traditie rond belangrijke bronnen van wijsheid in onze cultuur levend houden , versterken én vernieuwen. Dat is ook hard nodig, wil de grondige kennis van deze traditie binnen enkele decennia niet verloren gaan in ons land. Daarbij ligt een zekere nadruk op de grote filosofen uit de continentale wijsgerige traditie; van Plato en Aristoteles tot Kant, Hegel, Kierkegaard, Spengler, Heidegger, Foucault en Sloterdijk. Verder gaat het ook om bronnen van wijsheid die buiten het ‘officiële’ domein van de Westerse wijsbegeerte vallen: oosterse wijsbegeerte, religieuze bronnen, gnostiek, antroposofie, esoterie e.d.  

De stichting FSN werkt nauw samen met Centrum Èthos aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Centraal daarin staat de integrale én normatieve analyse van maatschappelijke en politieke transformaties met oog én gevoel voor de onderstromen in de samenleving. In deze benadering worden verschillende wetenschappelijke disciplines en wijsgerige tradities bijeengebracht om tot een beter begrip van onze eigen tijd te komen en actuele maatschappelijke vraagstukken te verhelderen. De denkwereld van grote denkers wordt gecombineerd met recente wetenschappelijke inzichten, aangevuld met de praktische kennis van experts en betrokken op actuele ontwikkelingen.

Hoewel de stichting de internationale dimensie van filosofie en andere wijsheid-tradities onderkent en ook van groot belang acht, richt zij zich in de eerste plaats op de bevordering van wijsheid in het Nederlandse cultuurgebied. Daartoe behoort ook de (financiële) ondersteuning van filosofisch onderzoek dat uitmondt in Nederlandstalige publicaties van hoog niveau. Vanzelfsprekend gebeurt dit altijd binnen de context van internationale samenwerking en kennisuitwisseling.

De Filosofische School Nederland is als stichting ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 70034788 en bestaat uit Ad Verbrugge (voorzitter), Mario Baaijens (secretaris-penningmeester) en Gabriel van den Brink (bestuurder).