Vrijplaats voor het denken

Docenten

Het programma van de leergangen Wijsheid in tijden van transitie wordt verzorgd door onderstaande docenten:

Naast de vaste docenten in de Leergang Wijsheid in tijden van transitie wordt er standaard treden er standaard gastsprekers of -docenten uit binnen- of buitenland op. Zo zullen in 2018 onder meer Koens Gijsbers (voormalig hoofd IT- en Cyberzaken bij de NAVO) en Hans Schnitzler (schrijver en filosoof digitalisering) hun opwachting maken bij één of meer groepen.

Iedere leergang kent een vaste moderator die de groep het gehele jaar door begeleidt, mede zorg draagt voor de groepsgesprekken en het algehele groepsproces. Daarnaast probeert hij of zij de persoonlijke ontwikkeling van deelnemers te stimuleren. Zo is er binnen het programma naast het intensieve en persoonlijk contact met docenten ook een vast aanspreekpunt bij wie deelnemers met al hun vragen terecht kunnen. De groepen in 2018 worden begeleid door onderstaande moderatoren:



Voorbeeld programmaoverzicht leergang Wijsheid in tijden van transitie

Onder voorbehoud

Eerste module – Het openen van nieuwe denkwegen: inleiding in een methode van wijsheid

Woensdagavond – ontvangst, kennismaking en algehele introductie in het programma

Donderdagochtend/middag – Ad Verbrugge
1) De mogelijkheden én beperkingen van wetenschap. De dynamiek van de historische werkelijkheid en het eigen karakter van de filosofische methode: de grondbeginselen van TVM (een wijsgerige probleemanalyse).
2) De betekenis van verschillende logica’s voor ons denken, spreken en handelen: staat, recht, markt, cultuur, religie en gemeenschap. Politieke en praktische wijsheid versus de logica van het getal: kwantificering, financialisering en de grenzen van berekenbaarheid.
Donderdagavond: gesprek met deelnemers en enkele stafleden naar aanleiding van een film/documentaire/mediagebeurtenis olv Paul van Liempt

Vrijdagochtend/middag – Emanuel Rutten en Gabriel van den Brink
1) De dynamiek van de publieke ruimte. Fake-news, het ‘scheppen’ van waarheid en de macht van het spreken. Aristoteles en de paradoxale onvermijdelijkheid, waarde én noodzaak van retorica in wetenschap en politiek.
2) Moral sentiments in modern society. Hoewel ons huidige economisch systeem vooral lijkt te draaien om eigenbelang, blijken mensen zich nog steeds op allerlei manieren voor hun medemens in te zetten. Op zoek naar een taal om aansprekend en geloofwaardig te besturen: bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, overheid.

 

Tweede moduleGlobalisering, digitalisering en medialisering. Wankele instituties en de zoektocht naar een nieuwe democratische legitimiteit: het vormgeven van een nieuwe lokaliteit.

Woensdagavond – ontvangst en openingslezing door Koen Gijsbers (voormalig hoofd IT- en Cyberzaken bij de NAVO) over digitalisering en veiligheid in het bedrijfsleven

Donderdagochtend/middag – Ad Verbrugge en Paul Scheffer
1) Globalisering en techniek: hoe technologie (en in het bijzonder de digitalisering, virtualisering en medialisering) traditionele grenzen ontmantelt en ons denken en doen verandert. De vraag naar de digitale ruimte.
2) De toekomst van de natiestaat: de opmerkelijke terugkeer van een fenomeen dat ten dode opgeschreven leek. De Europese Unie, de noodzaak van grenzen en de onvermijdelijkheid van een gematigde identiteitspolitiek.
Donderdagavond: gesprek over maatschappelijke onderstromen naar aanleiding van een mediagebeurtenis olv journalist Paul van Liempt

Vrijdagochtend/middag – Haroon Sheikh en Gabriel van den Brink
1) De opkomst van het Oosten, de toekomst van zeemachten en de strijd om de digitale ruimte: de geopolitieke realiteit van AI en internet. Nieuwe kansen voor Nederland in een tijd van globalisering en informatisering.
2) Het onderscheid tussen het Rijnlandse en Angelsaksische model en een eerste kenschets van Nederland: de verzuiling en de traditie van ‘civil society’. Het belang van een adequate domeinlogica én de eigen normativiteit van instituties en praktijken.

Derde module - Vrijheid, natuur, techniek, gemeenschap en de zinvraag: moderniteit en de terugkeer van traditionele waarden. Nederland en de wereld van morgen.  

Woensdagavondontvangst en lezing door een buitenlandse gastspreker.

Donderdagochtend/middag Haroon Sheikh, Roland van der Vorst en Gabriel van den Brink
1) De digitale revolutie, de ontwikkeling van nieuwe media en het (postmoderne) ‘branden’ van de sociale identiteit: een schets van een oude en toch ook nieuwe dynamiek in menselijke verhoudingen.
2) Het einde van de ideologie en de terugkeer van culturele symbolen. Een herbezinning op de ontwikkeling van geestelijke waarden: ontaarding en aanpassing.
3) Waartoe is Nederland op aarde? De geschiedenis van mens en natuur en de identiteit van Nederland: duurzaamheid en de zorg voor de natuurlijke omgeving.
Donderdagavond: een gesprek over beeldcultuur naar aanleiding van een film of serie onder leiding van Heidi de Mare.

Vrijdagochtend/middag – Govert Buijs en Ad Verbrugge
1) De moraal van de virtuele werkelijkheid en de noodzaak van een morele herbronning. De spirituele wortels van de Verlichting en de Noordwest Europese moraal: de middeleeuwse stad en de onuitputtelijke belofte van agapè.
2) De vraag naar een nieuwe verhouding tussen wetenschap, techniek en religie. Elementen van een nieuw zinperspectief in relatie tot onszelf, ons lichaam en de natuur die ons omgeeft: glocalisering en de ecologische beweging.